خیرین فرهنگ ساز
تبلیغ

معرفی استان خراسان جنوبی

استان خراسان جنوبی در شرق کشور با مساحتی حدود ۹۵ هزار و ۳۸۸ کیلومتر مربع واقع شده که از حیث وسعت ، جزو هشتمین استان ایران به شمار می رود. این استان از شمال با استان خراسان رضوی، از غرب با استان یزد، از شرق با کشور افغانستان، از جنوب با استان سیستان و بلوچستان و از جنوب غربی با استان کرمان همسایه است. استان خراسان جنوبی براساس تقسیمات کشوری، در سال ۱۳۸۳ با مصوبه ی هیات دولت و مجلس شورای اسلامی با حضور ۴ شهرستان جدا شده از خراسان بزرگ تشکیل شد و شهر بیرجند به عنوان مرکز استان خراسان جنوبی تعیین گردید. در حال حاضر نیز مهم ترین شهرستان های این استان عبارتند از: قاینات، درمیان، سرایان، سربیشه، نهبندان، فردوس، بشرویه، زیرکوه و خوسف.

• موقعیت جغرافیایی
استان خراسان جنوبی از لحاظ ناهمواری ها، به دو قسمت «کوهستانی و مرتفع»‌ در شمال و شمال غرب و قسمت «پست و هموار» در دشت های مرکز و جنوب استان تقسیم می شود. بلندترین نقطه ی استان، قله باقران در ارتفاعات مرکزی با ارتفاع  ۳۶۱۵  متر  می باشد و پست ترین نقطه استان در دشت کویر با ارتفاع ۶۵۰ متر از سطح دریا  در جنوب قرار گرفته است.
کوه های خراسان دنباله ارتفاعات البرز به سمت شرق است که به صورت قوس های موازی از «شاه کوه» آغاز شده و در جهت شمال غربی به سمت جنوب شرقی تا ارتفاعات «هندوکش افغانستان» امتداد می یابد.
حاصلخیزترین بخش این استان در قسمت شمال و شمال غرب واقع شده است؛ ولی دشت های جنوبی و جنوب غربی به دلیل مجاورت با حاشیه شمال لوت، دارای آب و هوایی خشک و خشن بوده و در معرض جریان شن های روان هستند.
آب و هوای استان خراسان جنوبی «خشک و بیابانی» است، ولی با توجه به نحوه قرار گرفتن مناطق پست یا مرتع به دو دسته «‌آب و هوای خشک و گرم»‌ و «‌آب و هوای خشک و ملایم» تقسیم می شود. آب و هوای خشک و گرم بیشتر در دشت ها، مناطق هموار مرکز ، غرب و جنوب غرب و آب و هوای خشک و ملایم در بخش های مرتفع شمالی، شمال غربی استان و اطراف بیرجند مشاهده می شود.
از آنجا که استان خراسان جنوبی در ناحیه آب و هوای بیابانی قرار گرفته است، رودخانه های موجود در این منطقه از نوع فصلی بوده و رودخانه دائمی وجود ندارد.

• پیشینه تاریخی
قلعه اسپاخوخراسان جنوبی شامل محدوده‌ای از خراسان بزرگ است که در سده‌های پیش «قهستان» نامیده می‌شد. براساس کتیبه‏ هاى به جا مانده از دوره هخامنشى و به گفته بعضى از مورخان یونانى،«قهستان» سکونتگاه قوم ساگارت، از اقوام آریایى بود. هرودوت مورخ یونانى مى‏ نویسد: آن‏ها در ردیف اقوام شرقى هستند و از سکنه «ساتراپ چهاردهم هخامنشیان» به شمار مى‏ روند. مارکوپولو نیز در سفرنامه خود، از این منطقه با نام «تونوکاین» - تون و قاین- یاد کرده‌است. واژه «قهستان» را اکثر پژوهشگران، معرب «کهستان» دانسته اند که به دلیل محیط جغرافیایی خاص و وجود کوهستان ها به آن اطلاق می شد. « کهستان » را بر وزن «کوهستان» هم گفته اند. از اواخر قرن پنجم هجرى «قهستان» به یکى از مراکز مهم فعالیت «فرقه اسماعیلیه» به رهبرى «حسن صباح» تبدیل شد. از آنجایى که این ناحیه از موقعیت مناسب اقلیمى و طبیعى برخوردار نبود و مورد بى‏ توجهى حکومت‏ هاى مرکزى بود، براى فعالیت‏هاى «فرقه اسماعیلیه» داراى شرایط مساعدى بود. لذا، بعد از منطقه الموت، قهستان به مهم ‏ترین مرکز فعالیت اسماعیلیان تبدیل شد، که قلمروى در حدود «ترشیز یا کاشمر» تا «نهبندان» را دربرمى‏ گرفت. با روی کار آمدن حکومت صفوی، امنیت نسبتی در این منطقه بوجود آمد که باعت رونق و گسترش تجارت شد. استان خراسان جنوبى تا ۱۳۸۳، بخشى از استان پهناور خراسان بود، ولى در این سال با مصوبه مجلس شورای اسلامی و براساس تقسیمات جدید کشورى، از آن منفک شد و خود به استانی مستقل تبدیل گردید.

• اقوام و زبان
همانطور كه اشاره شد؛ این منطقه زیستگاه یکی از اقوام آریایی نژاد به نام «سارگات» بود. زبان و نژاد مردم سرزمین بزرگ خراسان، کمتر دچار آمیختگی و اختلاط شده است و دلیل آن، داشتن شرایط خاص آب و هوایی و اقلیمی است كه چندان مورد توجه و تاخت و تاز افراد بیگانه در طول تاریخ قرار نگرفته است. زبان رسمی و اصلی مردم استان، فارسی است. این زبان در هر نقطه شهری و روستایی با لهجه خاص ومنسوب به همان محل بیان می شود مثل لهجه بیرجندی، لهجه قاینی، لهجه سرایانی، لهجه نهبنـدانی و غیر ه كه البته این لهجه ها با تفاوت هایی در واژه ها، جمله بنـدی ها و تاكیـد بر روی هجاها همراه است.

شهر آرین شهر

جمعیت مجازی: 4 نفر

جمعیت شهری: 3199 نفر

1
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر آیسک

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 5084 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر ارسک

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 2954 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر اسدیه

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 4839 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر اسفدن

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 3365 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر اسلامیه

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 5247 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر بشرویه

جمعیت مجازی: 1 نفر

جمعیت شهری: 14196 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر بیرجند

جمعیت مجازی: 19 نفر

جمعیت شهری: 166138 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر حاجی آباد

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 4784 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر خضری دشت بیاض

جمعیت مجازی: 1 نفر

جمعیت شهری: 5367 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر خوسف

جمعیت مجازی: 3 نفر

جمعیت شهری: 4068 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر دیهوک

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 3003 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر زهان

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 1060 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر سرایان

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 11789 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر سربیشه

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 6780 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر سه قلعه

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 5067 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر شوسف

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 2512 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر طبس

جمعیت مجازی: 4 نفر

جمعیت شهری: 31948 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر طبس مسینا

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 4133 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر عشق آباد

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 4741 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر فردوس

جمعیت مجازی: 3 نفر

جمعیت شهری: 24703 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر قائن

جمعیت مجازی: 5 نفر

جمعیت شهری: 40226 نفر

1
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر قهستان

جمعیت مجازی: 1 نفر

جمعیت شهری: 3028 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر گزیک

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 2934 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر محمدشهر

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 2000 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر مود

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 2761 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر نهبندان

جمعیت مجازی: 4 نفر

جمعیت شهری: 17264 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر نیمبلوک

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 4007 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.