خیرین فرهنگ ساز
تبلیغ

معرفی استان آذربایجان شرقی

استان آذربایجان شرقی، در شمال غرب کشور، بامساحتی برابر ۴۵ هزار و ۶۵۰ کیلومتر مربع، به طور تقریبی  ۲/۸۱ درصد از وسعت کل کشور را به خود اختصاص داده که ازاین لحاظ، در بین استان های کشور در رتبه دهم قرار گرفته است. این استان از شمال به جمهوری‌آذربایجان و کشور ارمنستان، از غرب و جنوب غرب به استان آذربایجان غربی، از شرق به استان اردبیل و از جنوب به  استان زنجان محدود می شود. مرکز استان آذربایجان شرقی، شهر تبریز است و از شهرهای مهم آن می توان به اهر، میانه، مرند و مراغه اشاره کرد.

• موقعیت جغرافیایی
استان آذربایجان شرقی به دلیل واقع شدن در محل اتصال دو رشته کوه مهم و اصلی ایران، یعنی البرز و زاگرس در ردیف مناطق کوهستانی به شمار می آید که دارای هفت واحد کوهستانی به شرح ذیل است:
۱- رشته‌کوه قره‌داغ ارسباران: شمالی‌ترین واحد کوهستانی استان بوده و از دیوان‌ داغ آغاز و به دره‌رود منتهی می‌گردد.
۲- رشته‌کوه قوشه‌داغ: از جنوب قره‌داغ شروع شده و به سبلان ختم می‌شود.
۳- توده آتشفشانی سبلان : با ارتفاع ۴,۸۱۱ متر مرز مشترک میان استان های آذربایجان شرقی و اردبیل است.
۴- رشته‌کوه‌های میشو و مورو : از غرب و مرکز استان شروع شده و تا ارتفاعات عون بن علی و شبلی ادامه می یابد.
۵- رشته‌کوه بزقوش : با ارتفاع ۳,۳۰۳ متر، مرز بین شهرستان‌های میانه و سراب به شمار می آید.
۶- توده آتشفشانی سهند : با ارتفاع ۳,۷۰۷ متردر جنوب تبریز بلندترین قله استان آذربایجان شرقی است.
۷- در آخر، هفتمین رشته‌کوه این استان اربط یا تخت سلیمان می باشد که از دامنه‌های جنوبی سهند شروع شده و به سمت جنوب امتداد می‌یابد.
این استان به دلیل قرار گرفتن در منطقه کوهستانی دارای آب و هوای سرد و خشک کوهستانی بوده و از حیث تقسیم بندی اقلیمی جزو مناطق نیمه خشک کشور به حساب می آید. با این وجود تنوع موقعیت جغرافیای در منطقه باعث به وجود آمدن اقلیم های متفاوتی شده است که همواره تحت تاثیر بادهای سرد شمالی سیبری، بادهای مرطوب دریای سیاه، دریای مدیترانه و اقیانوس اطلس قرار دارد. از دیگر مشخصات آب و هوایی این استان می توان به وزش بادهای محلی اشاره کردکه علت آن قرارگرفتن کوهستان های بلند و دریاچه های ارومیه و خزر است که دشت ها و جلگه ها این منطقه را تحت تأثیر قرار می دهد.

• پیشینه تاریخی
باستان شناسان معتقدند آذربایجان و سرزمین های هموار آن در اوایل هزاره نخست پیش از میلاد محل سکونت سه گروه نژادی بوده که این سه گروه عبارتند از: گروهی از طوایف و اقوام بومی محلی که در اصطلاح به آنان «آسیانی» گفته می شد. گروه دوم، مردم سامی نژادی بودند که دست کم از هزاره دوم پیش از میلاد، توسط آشوریان به صورت برده و اسیر از سرزمین های سوریه، فلسطین و بابل به این منطقه آورده شده اند و عده ی دیگر نیز برای تجارت و زندگی به این سرزمین آمدند. و اما گروه سوم، اقوام آریایی و به ویژه مادها بودند که در نیمه نخست هزاره پیش از میلاد در آذربایجان مستقر شدند و این منطقه را «ماد کوچک» نامیدند.
نام آذربایجان به عقیده برخی از باستان شناسان برگرفته از کلمه «آتورپاتکان» از «آتورپاتن یا آذرپات»، به معنی «آذر پاسدار» یا «نگهبان آتش» است. همچنین آنان معتقدند آذربایجان به دلیل وجود مقدس ترین آتش ایزد افروخته به نام «آذرگشسب» در « باکو» و نیز «شیز مراغه» یا «تخت سلیمان» امروزی، دارای جایگاهی ویژه در آن زمان بود و به همین دلیل آن را «سرزمین آتش» می نامیدند. در مقابل، عده ای نیز وجه تسمیه آذربایجان را مربوط به وجود سرداری به نام «آتروپات» می‌دانند این گروه بر این باورند، بعد از غلبه اسکندر مقدونیبه ایران در سال ۳۳۱ پیش از میلاد، سرداری به نام «آتورپات» یا «آتروپاتن» در آذربایجان قیام کرد و از اشغال سرزمین، توسط یونانیان ممانعت به عمل آورد که بعدها در پی مرگ اسکندر و علیرغم درگیری و نزاع بین جانشینان وی، آتروپات حاکم منطقه «ماد کوچک» شدو نام این منطقه را به جهت تقدیر از زحمات وی در مقابل بیگانگان به «آتروپاتگان» نامگذاری نمودند نام آتروپاتگان در فارسی میانه آتورپاتکان، در آثار کهن فارسی «آذربادگان» یا «آذربایگان» و در فارسی کنونی آذربایجان نامیده می شود.

• اقوام و زبان
محققان حوزه آذربایجان براین باورند که آذربایجان در آغاز محل سکونت انسان های اولیه و خاستگاه اقوام و قبایل ترک زبانی بوده که شروع اقامتشان در تاریکی هزاره ها مانده و جزو ساکنان بومی این سرزمین بشمار می آمدند. آنان معتقدند که این سرزمین همچنین گذرگاه و محل سكونت طوایف ترك زبان كوچ نشین و اقوام مختلفی از مادها، آشوریان، ساسانیان و غیره بوده که در ادوار مختلف به این منطقه آمده و در آن ساکن شده اند.
به عقیده این محققان، زبان ترکی آذربایجانی، شاخه ای از ترکی اوغوزاز گروه زبان‌های ترک‌ تبار آلتایی بود که خاستگاه اصلی آنان استپ‌های جنوب سیبری بوده و گویندگان آن را ترک تباران تشکیل می‌دادند همچنین آنان اظهار می دارند؛ زبان ترکی آذربایجانی یکباره به وجود نیامده بلکه در طول قرنها، از اختلاط و آمیزش لهجه های اقوام مختلف، به ویژه اوغوز و قبچاق تشکیل شده و به شکل زبان واحد مردم آذربایجان درآمده است. باید بر این مطلب افزود که در تشکیل این زبان، غیر از لهجه های ترکی مثل اوغوز، قبچاق، ترکی شرقی، تا حدودی زبان مغولی و زبان تاتی یا بومی نیز دخالت داشته است.
اما در مورد تشکیل زبان ترکی آذربایجان به صورت زبان واحد عموم مردم آذربایجان باید گفت؛ بین دانشمندان این حوزه اختلاف نظر وجود دارد. به نظر اغلب مولفین غرب این زبان بعد از آمدن ترکان سلجوقی یعنی از قرن ۱۱ میلادی، زبان اکثریت مردم را تشکیل داده و پس از استیلای مغول و مهاجرتهای تازه ترکان در زمان ایلخانیان در قرن ۱۲ میلادی به شکل زبان عامه مردم این مرز و بوم درآمده است. اما در مقابل؛ که به نظر مولفین شرقی، بین قرنهای ۱۰ــ ۷میلادی این زبان، شکل زبان عمومی واحد را پیدا کرده و از آن پس هم به سیر تکاملی خود ادامه داده است. در این میان آنچه مسلم است، این است که تاریخ زبان ترکی در آذربایجان با تاریخ مهاجرت اقوام ترک به این منطقه ارتباط مستقیم دارد.

• موقعیت اقتصادی و اجتماعی
آذربایجان شرقی به جهت استقرار و تمرکز صنایع بزرگ و کارخانه های مادر، جزو مهمترین قطب‌ صنعتی كشور به شمار می آید. وجود كارخانه‌‌های بزرگ صنعتی و تولیدی چون: پمپ ایران، لیفتراك‌سازی‌، موتوژن، هاكسیران دیزل، لیلاند دیزل ایران، بلبرینگ‌سازی،‌ پیستون‌سازیپالایشگاه نفت تبریز، درمن دیزل، دیزل ایدم، ترموپلاس، تخته فشاری و نئوپان، كارخانه گچ، شركت سیمان صوفیان، كبریت‌سازی ممتاز، چرم‌سازی، حوله‌بافی لاله یابرق لامع، نختاب فروزان، بافندگی لایكو، تریكو سهند، نساجی تبریز، ریسندگی پشمینه، پالاز موكت و همچنین وجود نیروگاه حرارتی تبریز، کارخانه پتروشیمی و پالایشگاه تبریز، باعث تبدیل این استان و به ویژه شهر تبریز، به بزرگترین قطب صنعتی کشور شده است. پالایشگاه تبریز به عنوان مرکز تصفیه نفت انتقالی از اهواز برای مصرف داخلی در استان‌های آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، كردستان، همدان و زنجان شناخته می شود .
به علاوه این استان، مرکز هنر و صنایع دستی چون؛ گلیم و جاجیم، پارچه‌های پشمی و ابریشمی، سوزن‌دوزی، حوله و پتوبافی، تولید پارچه‌ های حریر و شال، سبدبافی، كفش‌دوزی، چرم و ورنی، نقره‌سازی، جواهرآلات، سفال و سرامیك است. از مهم ترین صنایع دستی این منطقه که جزو مهم ترین صادرات کشور نیز به حساب می آید صنعت قالی‌بافی است.
صرف‌نظر از صنایع بزرگ و صنایع كارگاهی و دستی كه در حیات اقتصادی و اجتماعی استان نقش مهمی بر عهده دارند، نباید وجود معادن شن و ماسه، سنگ‌های ساختمانی و تزیینی،‌ نمك، خاك نسوز، پوكه، كائولن، ذغال‌سنگ، دیاتومیت و پولیت در این منطقه را نادیده گرفت.

شهر آبش احمد

جمعیت مجازی: 2 نفر

جمعیت شهری: 2329 نفر

1
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر آچاچی

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 2000 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر آذرشهر

جمعیت مجازی: 8 نفر

جمعیت شهری: 36801 نفر

2
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر آق کند

جمعیت مجازی: 1 نفر

جمعیت شهری: 2029 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر اسکو

جمعیت مجازی: 1 نفر

جمعیت شهری: 16140 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر اهر

جمعیت مجازی: 3 نفر

جمعیت شهری: 85782 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر ایلخچی

جمعیت مجازی: 2 نفر

جمعیت شهری: 13985 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر باسمنج

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 10736 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر بخشایش

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 5758 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر بستان آباد

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 16977 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر بناب

جمعیت مجازی: 6 نفر

جمعیت شهری: 75322 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر بناب جدید

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 4430 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر تبریز

جمعیت مجازی: 58 نفر

جمعیت شهری: 1398060 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر ترک

جمعیت مجازی: 1 نفر

جمعیت شهری: 2041 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر ترکمان چای

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 6548 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر تسوج

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 7332 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر تیمورلو (آذرشهر)

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 7723 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر تیکمه داش

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 2578 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر جلفا

جمعیت مجازی: 1 نفر

جمعیت شهری: 5316 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر جوان قلعه

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 2000 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر خاروانا

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 1959 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر خامنه

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 3161 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر خراجو

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 1557 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر خسروشاه

جمعیت مجازی: 2 نفر

جمعیت شهری: 14925 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر خمارلو

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 1373 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر خواجه

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 3706 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر دوزدوزان

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 3561 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر زرنق

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 4766 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر زنوز

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 2995 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر سراب

جمعیت مجازی: 1 نفر

جمعیت شهری: 42057 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر سردرود

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 24853 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر سهند

جمعیت مجازی: 1 نفر

جمعیت شهری: 13610 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر سیس

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 5130 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر سیه رود

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 1511 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر شبستر

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 14412 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر شربیان

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 4374 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر شرفخانه

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 3880 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر شندآباد

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 8902 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر صوفیان

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 8980 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر عجب شیر

جمعیت مجازی: 1 نفر

جمعیت شهری: 26847 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر قره آغاج

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 4157 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر گوگان

جمعیت مجازی: 2 نفر

جمعیت شهری: 10949 نفر

1
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر لیلان

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 5000 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر مبارک شهر

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 4800 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر مراغه

جمعیت مجازی: 18 نفر

جمعیت شهری: 149929 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر مرند

جمعیت مجازی: 19 نفر

جمعیت شهری: 114841 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر ملکان

جمعیت مجازی: 5 نفر

جمعیت شهری: 23989 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر ممقان

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 12576 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر مهربان

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 6000 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر میانه

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 87385 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر نظرکهریزی

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 1269 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر هادیشهر

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 27842 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر هریس

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 9513 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر هشترود

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 19655 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر هوراند

جمعیت مجازی: 1 نفر

جمعیت شهری: 4142 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر وایقان

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 4500 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر ورزقان

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 3549 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر کشکسرا

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 7191 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر کلوانق

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 6344 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر کلیبر

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 9030 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر کوزه کنان

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 75000 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر یامچی

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 9320 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.