خیرین فرهنگ ساز
تبلیغ

معرفی استان اردبیل

استان اردبیل در شمال غرب ایران، با مساحت ۱۸ هزار کیلومتر مربع، به طور تقریبی ۱/۰۹ درصد از مساحت کل کشور را به خود اختصاص داده است. این استان از شمال به جمهوری آذربایجان، از غرب به استان آذربایجان شرقی، از شرق به استان گیلان و کوههای تالش و از جنوب به استان زنجان به صورت كشیده و طولی در جهت شمال – جنوب محدود شده‌است. استان اردبیل به پیشنهاد دولت و تصویب مجلس شورای اسلامی در سال ۱۳۷۲ از استان آذربایجان شرقی جدا شد و به عنوان استانی مستقل، مشتمل بر شش شهرستان اردبیل، بیله سوار، پارس آباد، خلخال، گرمی و مشگین شهر در تقسیمات کشوری جای گرفت  در پی این تقسیمات ، شهرستان تاریخی اردبیل ، به عنوان مرکز استان انتخاب شد.

• موقعیت جغرافیایی
 «توده آتشفشانی سبلان» را می توان اصلی ترین شاخص جغرافیایی استان اردبیل دانست كه با بستری كوهستانی در مركز استان واقع شده است. این توده آتشفشانی که جزو آتشفشان های خاموش کشور نیز به شمار می آید، با ارتفاع ۴,۸۱۱ متر در قسمت غربی استان و در ۲۵ کیلومتری جنوب شرقی مشگین شهر قرار گرفته است. ارتفاع بلندترین قله این کوه سلطان ساوالان نام دارد که ۴۸۰۰ متر از سطح دریا قرار گرفته است .
شرایط آب و هوایی استان اردبیل بیشتر تحت تاثیر ارتفاعات کوهستانی سبلان، تالش و بزغوش است.
وجود رشته کوه سبلان در غرب و رشته کوه های تالش و باغرو در شرق استان، نقش بسزایی در اعتدال آب و هوای این منطقه دارد. آب و هوای استان اردبیل در فصول مختلف سال، تحت تأثیر سه جریان آب و هوایی با ویژگی های متفاوت اقلیمی قرار دارد. اولین جریان، «جریان مدیترانه ای با ماهیت معتدل و دریایی» است که در پی فرایند از دست دادن بیشتر بخارهای خود در کوهستان های ترکیه، زاگرس و آذربایجان غربی، استان اردبیل را از غرب تحت تأثیر قرار می دهد. جریان دوم، «جریان هوای سیبری آسیایی مرکزی» است که با ماهیتی خشک و سرد از سمت شمال و شمال شرق کشور وارد و پس از عبور از دریای خزر و جذب بخار آن، استان را تحت تأثیر قرار می دهد. سومین جریان هوایی، «جریان هوای اطلس شمالی یا اسکاندیناوی» است که دارای ماهیتی سرد است. ورود این جریان از شمال و شمال غرب، برای استان، سرمای شدید و بارش برف سنگین را به همراه دارد.

• پیشینه تاریخی
مدارک بدست آمده محدود از منطقه استان اردبیل نشان از مسکونی بودن این منطقه، دست کم از هزاره ششم قبل از میلاد است کاوش های مقدماتی در برخی از نواحی اردبیل به ویژه در قسمت های شمالی و شرقی آن نشان می دهد که این سرزمین از کانون های مهم فرهنگ «مگالی تیک یا سنگ افراشتی» بوده که به احتمال قوی ماهیت قومی مردم  «مگالی تیک شرق» آذربایجان که تحت تاثیر ماهیت قومی  کاسی ها،  هوری ها، بوده است. آثار بدست آمده در محوطه باستانی «شهر یری»، واقع در ۳۱ کیلومتری شرق مشگین شهر در استان اردبیل گویای تمدن هشت هزار ساله این محوطه است. تصاویر هیکل های سنگی بسبلانه دست آمده در این منطقه با تصاویر هیکل ها و سرهای آدمیانی که بر روی اجاق های نعل اسبی ایغدیر یا ایگدیر در شمال شرقی ترکیه در نزدیکی مرز ایران و ارمنستان نقش بسته شباهت تام دارد.
کشف آثاری چون شمشیرهای مسی، خنجرهای مختلف، تیر و سرنیزه، حلقه برای گرفتن زه کمان و تیردان مسی در استان اردبیل که ترکیبی ساده تر از ترکیب اشیای مفرغی بدست آمده از لرستان دارد فرض حیات در دوره مفرغ را نه تنها به اثبات می رساند.
به‌ روایت‌ اوستا، زردشت‌، پیامبر ایرانی‌ دركنار رود «دائی‌یتا» كه‌ امروزه‌ ارس‌ نامیده‌ می‌شود به‌ دنیا آمده‌ و كتاب‌ خود را در كوهستان‌ سبلان‌ تحریر كرده‌ وبرای‌ ترویج‌ دین‌ خود به‌ شهر اردبیل‌ روی‌ آورده‌ است.
با این وجود، آنچه مسلم است این است که تاریخ‌ استان‌ اردبیل‌ با تاریخ‌ سرزمین‌ آذربایجان‌ در آمیخته‌ است.

• اقوام و زبان
با استناد به مدارک بدست آمده، در اواخر «دوره مفرغ» یعنی هزاره چهارم قبل از میلاد، دو مهاجرت تاریخی توسط  اقوام کاسی ها و  اقوام هوری یا هیتی ها از کرانه غربی دریای خزر و دره ارس به حوالی روسیه، فلسطین و کوه های زاگرس صورت گرفته است. در این مهاجرت به احتمال قوی، اقوام هوری یا هیتی که آنها را به «اقوام مگالی تیک» نیز نسبت می دهند، پس از ورود به کرانه های غربی دریای خزر و دره ارس ، اردبیل را به عنوان خاستگاه اصلی ، محل زندگی خود انتخاب کردند . باید به این نکته نیز توجه کرد که از لحاظ نام شناسی «حور» یا «هیر» در اردبیل و هوراند در ۴۸ کیلومتری شمال اهر با نام «قوم هوری» در ارتباط است. ولی با آمدن آریایی ها هرچند زبان های باستانی دارای یک ریشه بودند ولی به سه شکل پارسی قدیم، اوستایی و پهلوی تقسیم شدند.
اما چنانچه در قسمت های قبل نیز اشاره شد؛ با سقوط سامانیان و ورود اقوام ترک زبان در دوره سلجوقیان و غزنویان، زبان ترک در این منطقه رواج پیدا کرد و تا به امروز نیز مردم این منطقه به زبان ترکی تکلم می نمایند.
البته باید این نکته را افزود که درکنار زبان ترکی، زبان تالشی نیز در برخی از شهرستان چون نمین و بخش عنبران و زبان تاتی در روستاهای بخش شاهرود شهرستان خلخال در شرق استان تکلم می‌شود.

• موقعیت اجتماعی و اقتصادی
استان اردبیل به دلیل داشتن ظرفیت های طبیعی ییلاق های دامنه سبلان و دشت های وسیع اردبیل، مغان و مشکین شهر، یکی از قطب های مستعد کشاورزی و دامپروری در کشور به شمار می آید. بخشی از تولیدات کشاورزی این استان، چون گندم، جو، سیب زمینی، پیاز، بذر چغندر قند، حبوبات، دانه های روغنی ذرت، انواع میوه جات مثل سیب، گلابی، آلبالو، زردآلو، هلو و همچنین در بخش دام و طیور، تولید پروتئین، پرورش ماهی، زنبور داری و تولید عسل نه تنها در داخل کشور به مصرف می رسد بلکه بخشی از آن جزو اقلام صادراتی کشور نیز محسوب می شود.
در کنار فعالیت های کشاورزی باید به فعالیت صنعتی این استان نیز اشاره کرد. در حال حاضر استان اردبیل دارای ۸ شهرک صنعتی، کارخانه های بزرگ نساجی، سیمان، ذوب آهن و کشت و صنعت می‌باشد. کارخانه های چرم مغان، کارخانه شیمیایی آراز، کارخانه کبریت سازی مشگین شهر، کارخانه سیمان، کشتارگاه صنعتی آرتا، ویل تایر، نئوپان خلخال، شیرخشک مغان، کارخانه های لبنیاتی و پنیرسازی، موکت بافی و غیره را هم باید به فعالیت های صنعتی استان افزود.
صرف نظر از فعالیت های کشاورزی، دامپروری و صنعتی، استان اردبیل در بخش صنایع دستی فعالیت های قابل توجهی دارد. بافت گلیم، جاجیم، شال، زیرانداز، قالیچه قوبای خلخال، قالی بافی، قلاب بافی، مفرش، خورجین و نیز معرق کاری، منبت و خراطی، مصنوعات چرمی و ورنی که بیشتر توسط عشایر شاهسون دشت مغان انجام می شود، مهمترین صنایع دستی منطقه را تشکیل می دهند.

شهر آبی بیگلو

جمعیت مجازی: 1 نفر

جمعیت شهری: 5242 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر اردبیل

جمعیت مجازی: 11 نفر

جمعیت شهری: 418262 نفر

1
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر اسلام آباد

جمعیت مجازی: 3 نفر

جمعیت شهری: 1000 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر اصلاندوز

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 3971 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر بیله سوار

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 14180 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر پارس آباد

جمعیت مجازی: 1 نفر

جمعیت شهری: 27793 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر تازه کند پارس آباد

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 2798 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر تازه کندانکوت

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 2544 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر جعفرآباد

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 7178 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر خلخال

جمعیت مجازی: 1 نفر

جمعیت شهری: 39754 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر رضی

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 1895 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر سرعین

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 4599 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر عنبران

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 6161 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر فخرآباد

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 1000 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر قصابه

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 1000 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر گرمی

جمعیت مجازی: 1 نفر

جمعیت شهری: 28932 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر گیوی(کوثر)

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 6805 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر لاهرود

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 2971 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر مرادلو

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 761 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر مشکین شهر

جمعیت مجازی: 5 نفر

جمعیت شهری: 63655 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر نمین

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 10456 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر نیر

جمعیت مجازی: 1 نفر

جمعیت شهری: 5091 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر هشتچین

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 6000 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر هیر

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 2707 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر کلور

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 2380 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر کوراییم

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 854 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.