خیرین فرهنگ ساز
تبلیغ

معرفی استان ایلام

استان ایلام در جنوب غربی ایران، با مساحت ۲۰ هزار و ۱۳۳ کیلومتر مربع حدود ۱/۲ درصد از مساحت كل كشور را به خود اختصاص داده است. این استان از غرب با کشور عراق، از جنوب با استان خوزستان، از شرق با استان لرستان و از شمال با استان کرمانشاه همسایه‌ است. مرکز استان ایلام، شهر ایلام است و شهرهای مهم آن عبارتند از: آبدانان، ایوان، دره شهر، دهلران، مهران .

• موقعیت جغرافیایی
استان ایلام در منطقه ای کوهستانی و در حاشیه جنوب غربی رشته کوه زاگرس قرار گرفته است. بخش عمده این استان را مناطق کوهستانی و یا تپه های ماهوری تشکیل داده که با شیب تندی به دشتهای کم ارتفاع منتهی می گردد.  به عقیده زمین شناسان، هر چند ناهمواری های این منطقه متعلق به رسوبات دوران اول تا چهارم زمین شناسی است ولی زمان شکل گیری آن به دوران دوم و سوم زمین شناسی می رسد. از مهمترین کوه های این استان می توان به «رشته کوه کبیرکوه» در شمال غرب و جنوب شرق، «کوه های مانشت» در شمال ایلام و بالاخره «کوه های شهان و بانکول» در شمال استان اشاره کرد.
استان ایلام به دلیل امتداد دو «رشته کوه موازی کبیر کوه و پشتکوه» از شمال تا جنوب شرقی به دو نیمه شرقی و غربی تقسیم شده است. از لحاظ شرایط آب و هوایی باید گفت؛ با این که استان ایلام جزو مناطق گرم کشور محسوب می شود ولی به دلیل اختلاف ارتفاع ، اختلاف درجه حرارت و میزان بارندگی در بخش های شمالی، جنوبی و غربی از نظر آب و هوایی به سه منطقه تقسیم می شود: «منطقه سردسیری» شامل مناطق کوهستانی شمال و شمال غربی، «منطقه معتدل» و سومین منطقه، «منطقه گرمسیری» است که مشتمل بر مناطق غربی و جنوب غربی می شود .
در کل استان ایلام، دارای آب و هوای «بیابانی گرم»‌ در جنوب و «نیمه مرطوب سرد» در ناحیه شمالی است که علت آن کوهستانی بودن آن است.

• پیشینه تاریخی
براساس منابع تاریخی موجود، اقوام ایلامی شاخه ای از اقوامی بودند که حدود پنج هزار سال قبل از میلاد از آسیای میانه به ایران وارد شده و در جنوب غرب ایران امروزی ساکن شدند و توانستند دولتی مقتدر با قدمت سه هزار ساله - یعنی از سال ۳۵۰۰ قبل از میلاد تا ۶۴۵ قبل از میلاد – تشکیل دهند.
ایلامیان دولت خود را که شامل: خوزستان، اطراف کوههای بختیار، لرستان، پشتکوه و انشان یا انزان فارس می شد همزمان با دولت سومری ها تشکیل دادند و شهر شوش را به عنوان پایتخت خود برگزیدند. در اوایل حکومت شهرهای اهواز و  « خایدالو» یا همان خرم آباد امروز ج کبیر-کوهزو مهم ترین شهرهای آنان به حساب می آمد. اما بعدها، سرزمین تحت سلطه شان را تا نواحی مرکزی و شرقی ایران گسترش دادند.
ایلامیان کشور خود را «هلتمتو» ( Haltamtu ) یعنی «سرزمین خدا»، می نامیدند و در کتیبه های بابلی، عیلام را «آلامتو» یا «آلام » به معنای کوهستان یا «کشور طلوع خورشید» ذکر کرده اند. همچنین سومری های دشت نشین ناحیه بین النهرین، کشور ایلام را «ایلام »(Elam) به معنای «کشور کوهستانی» و اهالی آن را «ایلامی» یعنی «ساکنین مناطق کوهستانی» خطاب میکردند و اکدی ها هم نام ایلام را از سومری ها اخذ کردند .
دولت مقتدر ایلام، پس از ۳ هزار سال حکومت، بالاخره، در سال ۶۴۵ قبل از میلاد با حمله آشور بنی پال - پادشاه آشور - و دستگیری خوم بان کالداش - آخرین شاه ایلام - منقرض شد.
در دوران حکومت مادها، هخامنشیان، سلوكیان و اشكانیان، این سرزمین به جهت همسایگی باحوزه های همدان، كردستان، كرمانشاه، لرستان و از همه مهم تر قرار گرفتن در کنار شوش – خوزستان امروزی - دارای آثاری و تمدن مهمی است. در عهد ساسانیان سرزمین ایلام امروزی را ایالت های «مهرجانقذق» و «ماسبذان» تشكیل داده بود كه پس از تصرف اعراب، مسلمانان آن را «سرزمین جبال یا كوهستان» نامیدند. ایالت جبال که مرکز آن «سیمره» بود در دوران حکومت اعراب جزو یکی از سرزمین های تحت حكومتی بغداد و بصره درآمد و تا نیمه اول قرن چهارم هجری به حیات خود ادامه داد. ولی با وقوع زلزله در سال ۳۳۴ ه.ق ، این منطقه برای همیشه از بین رفت و تا دوران قاجاریه اطلاعی از آن در دست نیست. اما در دوره قاجاریه با ورود «‌حسین قلی خان ابوقداره» به منطقه پشتكوه وپسرش «غلامرضاخان»‌ بعنوان والی، بار دیگراین منطقه رونق گرفت.

• اقوام و زبان
وقوع حوادث طبیعی وغیر طبیعی نظیر مرگ ومیرهای ناشی از بیماریهای واگیر، خشكسالی، از بین رفتن مراتع، محصولات كشاورزی، تلف شدن دامها، جنگ ها وخونریزی های خارجی، داخلی وقومی و در نهایت سیاست های حكومتی طی چند قرن گذشته بیشترین تاثیر را در جابجایی گ اقوام ایلامسترده گروهی جمعیت های انسانی در این منطقه داشته است. با این وجود استان ایلام محل زندگی اقوام مختلفی همچون؛ لر، لک، کرد و عرب است كه توانسته اند سالیان متمادی در ۲۰ حوزه ی فعلی ایلام با تعامل فرهنگی وزندگی مسالمت آمیز بر همدیگر تاثیرات فراوانی بگذارند.
اقوام لر : لرهای ساكن استان ایلام، بیشتر در شهرستان دره شهر و یا به صورت پراكنده در بخش هایی از شهرهای آبدانان و دهلران زندگی می كنند. این اقوام خود را به واسطه ی همجواری با استان لرستان، از ایلات وطوایف مختلف لرستان می دانند.
اقوام لك : از گروههای بزرگ وكوچكی تشكیل شده اند كه درنقاط مختلفی از استان كرمانشاه ولرستان به صورت پراكنده زندگی می کنند. با این وجود مراكز عمده ی محل سکونت آنها در ایلام، منطقه ی هلیلان وزردلان در شمال استان است. عده ای آنها را لر وبرخی از نژاد كردها می دانند.
اقوم كرد : جزو اقوام بسیار بزرگ ایرانی به شمار می آیند که در نواحی غرب و به ویژه استانهای كردستان، كرمانشاه وایلام ساکن هستند. شهرستانهای ایلام ، شیروان، چرداول، ایوان، قسمت هایی از دهلران، مهران و آبدانان، از مراكز عمده سكونت كردهای ایلامی است كه به زبان كردی و گویش ایلامی سخن می گویند. آنها در گذشته مانند سایر گروه های استان زندگی كوچ نشینی داشتند، ولی امروزه به علت افزایش جمعیت، یکجا نشین شده اند و تعداد معدودی از آنان به شیوه گذشته زندگی می کنند. ایلام امروزی گرچه مدت ها جزوی از ولایت لرستان بود اما از دیرباز محل سکونت طوایف و قبایل کرد بوده است، به طوری که ۷۰ درصد از ساکنین آن را اقوام کرد تشکیل می دهند .
ساکنین استان ایلام به زبان کردی با دو لهجه «کردی فیلی» و «لک» صحبت می کنند که این زبان در شهرستان های استان به جهت وجود طوایف و ایلات مختلف با اندک تفاوتی در ادای الفاظ و کلمات تکلم می شود . لهجه ی «کردی فیلی» بیشتر در مرکز استان رایج می باشد و لهجه ی «کردی لک» اغلب در نواحی شرقی یعنی در شهرستانهای دره شهر، آبدانان و جنوبی در شیروان و چرداول مورد استفاده قرار می گیرد. واژه «فیلی» را کردهای ساکن عراق به مناسبت سلطه والیان لرستان موسوم به فیلی بر ایلام، رواج داده اند و دارای لهجه های گوناگونی هستند که مهمترین آنها عبارتند از :
ملکشاهی: در شهرستان‌های ایلام و مهران
خزلی: در بخش‌های از شهرستان شیروان چرداول
آبدانانی : در شهرستان‌های آبدانان، دهلران و دره شهر
ایلامی: در شهرستانهای ایلام، مهران، شیروان چرداول
بدره ای : در بخش بدره از شهرستان دره شهر
قوم عرب : ایلامی های عرب زبان جزو آن دسته از مهاجران عربی هستند كه در قرون گذشته ودر پی تحولات سیاسی و عوامل مختلف دیگر به ایران وبه ویژه به نواحی جنوب غربی مهاجرت كرده اند و با عرب زبانان خوزستان نیز دارای رابطه ی خویشاوندی وقومی هستند. آنها هنوز به زبان عربی محلی سخن می گویند وعلیرغم تغییرات فراوان فرهنگی هنوز اكثر آنها سمبل های عمده فرهنگ خویش را مانند لباس، زبان، برخی رسوم حفظ كرده اند. این قوم به عنوان اقلیت در شهرستان های جنوبی و شرقی استان به صورت پراکنده ساکن هستند.

• موقعیت اجتماعی و اقتصادی
بدلیل وجود چاه های نفتی، پالایشگاه های گاز، واحد پتروشیمی و شهرک های صنعتی در استان ایلام، ایلام جزو استان نفت خیز ایران محسوب می شود. این استان دارای ۱۱ درصد منابع گاز ایران است و روزانه ۱۵۴ هزار بشکه نفت خام از چاه های نفتی گلیمدهلران استخراج و از طریق لوله به پالایشگاه ها در جنوب ایران منتقل می کند.
اما با این وجود بیشتر فعالیت اقتصادی مردم این استان بر کشاورزی، دامداری و پروزش زنبور عسل متمرکز شده‌است. كشاورزی در اكثر نقاط استان به صورت سنتی انجام می‌شود. بدین صورت كه مراحل مختلف آن از داشت، كاشت و برداشت با استفاده از اصول و روش‌های ابتدایی و سنتی صورت می‌گیرد و هم اكنون نیز بخش مهمی از درآمد و حتی اشتغال مردم استان در بخش كشاورزی متمركز شده است. مهم‌ترین محصول كشاورزی استان،‌ گندم است.
همچنین وجود كوهستان‌ها، جنگل‌ها، مراتع نسبتاً سرسبز، انواع گل و گیاه در بهار و تابستان و نیز وجود مناطق گرمسیری و سردسیری در مجاورت یكدیگر، بهترین شرایط را برای پرورش زنبور عسل فراهم آورده است.
اما در بخش صنعت، استان ایلام یكی از محروم‌ترین استان‌های كشور محسوب می شود. در این استان به علت شرایط خاص اقتصادی و اجتماعی، از دیرباز، صنایع، به ویژه صنایع نوین كارگاهی، رونق چندانی نیافته است. بخش صنعت سهم بسیار ناچیزی از اشتغال را نسبت به بخش خدمات و كشاورزی به خود اختصاص داده است. صنعت استان ایلام عمدتاً در صنایع خانگی و كارگاهی خلاصه می‌شود و صنایع دستی آن عبارتند از: قالی و قالیچه،
جاجیم، خورجین، سیاه چادر، رسن، نمد، گیوه و گلیم كه با توجه به فراوانی مواد اولیه مانند پشم و موی بز تولید آن‌ها از گذشته های دور رایج بوده است.
منابع معدنی استان نیز منحصر به منابع رسوبی است و به طور عمده شامل كانی‌های غیرفلزی می‌شود. تاكنون ذخایر مواد معدنی فلزی در استان شناخته نشده است ولی استان ایلام دارای ذخایر نفت و گاز غنی است.
البته در آخر باید این نکته را اضافه کنیم که؛ باتوجه به گشایش مرز عراق در شهرستان مهران امکان توسعه تجارت و توریسم بین‌المللی و ترانزیت کالا و مسافر بیشتر شده است.

شهر آبدانان

جمعیت مجازی: 4 نفر

جمعیت شهری: 21662 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر آرکوآز(قلعه دره ملکشاهی)

جمعیت مجازی: 1 نفر

جمعیت شهری: 14225 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر آسمان آباد

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 5908 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر ایلام

جمعیت مجازی: 9 نفر

جمعیت شهری: 155289 نفر

1
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر ایوان

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 27883 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر بدره

جمعیت مجازی: 1 نفر

جمعیت شهری: 3775 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر بلاوه

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 1000 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر پهله زرین آباد

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 4341 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر توحید

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 604 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر چوار

جمعیت مجازی: 1 نفر

جمعیت شهری: 5574 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر دره شهر

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 18214 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر دلگشا

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 2201 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر دهلران

جمعیت مجازی: 3 نفر

جمعیت شهری: 27602 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر زرنه

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 10000 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر سرآبله

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 9703 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر سراب باغ

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 2557 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر شباب

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 1000 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر صالح آبادایلام

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 1934 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر لومار

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 2702 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر ماژین

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 1000 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر مهر

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 1000 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر مهران

جمعیت مجازی: 1 نفر

جمعیت شهری: 13118 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر مورموری

جمعیت مجازی: 1 نفر

جمعیت شهری: 3491 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر موسیان

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 2571 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.

شهر میمه زرین آباد

جمعیت مجازی: 0 نفر

جمعیت شهری: 2277 نفر

0
افرادی که دوست دارند به این شهر سفر کنند.